Waarom belangrijk? Jeuk kan je huid beschadigen en je slaap en dagelijks leven verstoren.
Belangrijkste focus?

• Oorzaken (droge huid, eczeem/allergie, beten, medicijnen, ziekten)
• Wat je zelf kunt doen om jeuk te verlichten
• Wanneer je een arts moet raadplegen
• Praktische tips?
• Koel de huid (koude douche of natte omslag)
• Houd nagels kort en schoon
• Smeer dagelijks bij droge huid met een vettende crème of zalf
• Extra ondersteuning?
• Blijft jeuk aanhouden of komt het vaak terug? Neem contact op met huisarts of apotheker.

Jeuk is een vervelend, soms overheersend gevoel op de huid dat je bijna automatisch laat krabben of wrijven. Veel mensen ervaren jeuk als “erger dan pijn”, omdat je het lastig kunt negeren. Krabben geeft kort verlichting, maar kan de huid beschadigen en jeuk juist in stand houden.

Disclaimer: Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een arts of apotheker bij specifieke vragen.

Jeuk is een prikkel vanuit de huid (of soms vanuit het zenuwstelsel) die de drang geeft om te krabben.

Door krabben kun je:

• de huid openmaken,
• wondjes veroorzaken,
• en de kans op een bacteriële infectie vergroten.

Daarom gaat jeuk vaak samen met roodheid, bultjes of een geïrriteerde huid.

Jeuk kan veel oorzaken hebben. Soms is het onschuldig (bijvoorbeeld door een droge huid), maar het kan ook passen bij een huidaandoening of een reactie op een stof.

Veelvoorkomende oorzaken

• te droge huid (vaak bij ouderen)
• huidaandoeningen zoals eczeem of psoriasis
• allergie of overgevoeligheid
• diabetes
• bijwerking van bepaalde geneesmiddelen
• insecten- of kwallenbeten
• contact met prikkelende stoffen (bijv. wol) of planten (bijv. brandnetels)
• zon (bijv. na verbranding)
• wondgenezing
• andere ziekten

Wat kun je direct doen?

• Probeer niet te krabben (hoe lastig ook). Krabben kan wondjes geven en jeuk verergeren.
• Koel de huid: een koude douche of natte omslag (washandje) kan tijdelijk verlichting geven.
• Houd je nagels kort en schoon om huidbeschadiging te beperken.
• Let op warmte en kleding: warmte en schurende kleding kunnen jeuk verergeren. Kies liever losse kleding.
• Bij droge huid: smeer dagelijks met een verzachtende crème of zalf om uitdroging te verminderen.

1) Stop de krab-reflex
Probeer te kloppen of zacht te drukken in plaats van krabben.

2) Koel de plek
Koude douche of nat washandje (eventueel kort met iets kouds, zonder ijs direct op de huid).

3) Bescherm je huid
Nagels kort en schoon, eventueel ’s nachts katoenen handschoentjes als je in je slaap krabt.

4) Smeer slim
Bij droge huid: dagelijks smeren met een vettende crème of zalf, vooral na het wassen.

5) Check je trigger
Nieuwe crème, wasmiddel, wol, zon, stress of warmte? Vermijd een paar dagen en kijk of het afneemt.

Er zijn middelen die verkoelend of plaatselijk verdovend kunnen aanvoelen, zoals gels met menthol of bepaalde zalven. Wat passend is, hangt af van de plek, de grootte van het gebied en je leeftijd.

Let op:

• Gebruik dit soort middelen niet op beschadigde huid, tenzij ze daarvoor bedoeld zijn.
• Soms wordt jeuk erger na smeren. Dat kan passen bij overgevoeligheid voor een ingrediënt. Stop dan en vraag advies.
• Er bestaan ook jeukstillende tabletten die soms kort gebruikt kunnen worden; bespreek met je arts/ apotheker wat past bij jouw situatie.
• Kinderen jonger dan 2 jaar mogen geen mentholbevattende producten gebruiken (kan benauwdheid veroorzaken).
• Voor jeuk door insectenbeten: zie ook Insectensteken en tekenbeten

Neem contact op met je huisarts bij:

• aanhoudende jeuk of regelmatig terugkerende jeuk
• jeuk die je slaap en dagelijks functioneren ernstig belemmert
• jeuk met wondjes, korsten, toenemende roodheid, warmte of pus (kan passen bij infectie)
• jeuk in combinatie met andere klachten waarbij je je duidelijk ziek voelt