Waarom belangrijk? Darmklachten zijn vaak tijdelijk, maar kunnen ook wijzen op uitdroging, bijwerkingen of een onderliggende oorzaak.
Belangrijkste focus?
Wat diarree en verstopping precies betekenen (mechanisme in de darm)
Acute vs. chronische diarree (duur en mogelijke betekenis)
Veelvoorkomende triggers (infectie, stress, routine, medicatie)
Alarmsignalen: wanneer medische beoordeling verstandig is
Praktische tips?
Let op duur: kortdurend, langer dan 2 weken, of wisselend patroon
Noteer bijkomende klachten: koorts, misselijkheid/braken, bloed/slijm
Let op signalen van uitdroging (zeker bij kinderen en ouderen)
Extra ondersteuning?
Lees ook: Diarree, Verstopping of Aambeien
“Darmklachten” is een verzamelnaam voor veranderingen in je stoelgang en buikgevoel. Soms is dat dunne ontlasting die plots komt, soms juist moeite met naar het toilet gaan. Omdat diarree en verstopping verschillende oorzaken en risico’s kunnen hebben, helpt het om het verschil goed te begrijpen.
Disclaimer: Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg een arts of apotheker bij specifieke vragen of zorgen.
Darmklachten in één oogopslag
Darmklachten kunnen zich op veel manieren uiten, zoals:
- Buikkrampen of een rommelende buik
- Winderigheid en een opgeblazen gevoel
- Veranderde ontlasting (frequentie, vorm, aandrang)
- Misselijkheid of minder eetlust
De twee meest voorkomende patronen zijn diarree (te snel/te nat) en verstopping (te traag/te droog).
Diarree uitgelegd – waarom wordt ontlasting waterig?
Wat is diarree?
Bij diarree komt de ontlasting dunner en vaker dan je gewend bent. Dat gebeurt meestal doordat je darmen:
- vocht minder goed opnemen, en/of
- de darminhoud sneller doorsturen dan normaal.
Acute diarree vs. chronische diarree
Acute diarree begint vaak plots en wordt in veel gevallen veroorzaakt door een infectie (virus, bacterie of parasiet). Klachten zoals krampen en een slap gevoel nemen vaak binnen enkele dagen af.
Chronische diarree duurt meestal langer dan 2 weken. Dit kan passen bij een andere oorzaak en is een signaal om niet te lang door te lopen zonder medische beoordeling.
Verstopping uitgelegd – waarom wordt ontlasting hard?
Wat is verstopping?
Bij verstopping (obstipatie) gaat poepen lastiger dan normaal. Dat kan zich uiten als:
- minder vaak ontlasting,
- hardere/keutelvormige ontlasting,
- pijn of veel moeten persen,
- of het gevoel dat je niet “leeg” bent.
Wat gebeurt er in de dikke darm?
Als ontlasting langer in de dikke darm blijft, kan de darm meer vocht opnemen. Daardoor wordt de ontlasting droger en harder, wat poepen lastiger of pijnlijker kan maken.
Klachten bij diarree of verstopping
Diarree
- Buikkrampen (met aandrang)
- Misselijkheid of braken
- Koorts of hoofdpijn (soms)
- Winderigheid
- Slap of moe gevoel (bij kinderen vaak duidelijker)
- Verschijnselen van uitdroging (zoals opvallend veel dorst, weinig plassen, donkere urine)
Verstopping
- Harde/droge of keutelvormige ontlasting
- Buikpijn, krampen of opgeblazen gevoel
- Pijn bij poepen of scheurtjes rond de anus
- Het gevoel dat je nog moet na toiletbezoek
- Soms lekkage van dunne ontlasting langs harde ontlasting
Oorzaken van diarree of verstopping
Mogelijke oorzaken van diarree
- Darminfectie (virus, bacterie of parasiet)
- Besmet water of voedsel
- Bijwerking van bepaalde medicijnen (bijv. antibiotica of antidepressiva)
- Veel zoete dranken of sommige zoetstoffen
- Prikkelbare darm syndroom
- Chronische darmontsteking (zoals Crohn of colitis ulcerosa)
Mogelijke oorzaken van verstopping
- Veranderingen in voeding/routine of reizen (ook “vreemd toilet”)
- Te weinig vocht of vezels
- Weinig beweging of bedrust
- Spanning, stress of drukte
- Bekkenbodemspieren die niet goed meewerken
- Zwangerschap (hormonale verandering)
- Medicijnen die de stoelgang kunnen beïnvloeden (o.a. opioïden/morfine-achtig, ijzertabletten, sommige antidepressiva, anti-epileptica, parkinsonmiddelen, plaspillen)
Wanneer is het verstandig om een arts te raadplegen?
Soms is afwachten niet verstandig. Neem contact op met een huisarts bij:
Diaree
- Kind <2 jaar met een hele dag diarree, of kind >2 jaar langer dan 3 dagen
- Koorts (>38 °C), of je voelt je duidelijk ziek
- Bloed of slijm bij de ontlasting
- Aanhoudende buikpijn
- (Verhoogd) risico op uitdroging, of verschijnselen zoals sufheid, verwardheid, flauwte, weinig plassen/donkere urine
- Diarree die na een week niet minder wordt
- Diarree in combinatie met medicatie die uitdroging of bijwerkingen kan verergeren
- Wekenlang wisselend patroon van diarree en verstopping
Verstopping
- Bloed bij de ontlasting
- Hevige krampende buikpijn met braken en een opgeblazen buik
- Koorts of algehele malaise
- Gewichtsverlies of weinig trek
- Afwisseling van verstopping en diarree
- Vermoeden dat medicatie de oorzaak is
- Klachten die aanhouden of terugkeren, zeker bij kinderen of ouderen
FAQ's Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen acute en chronische diarree?
Is diarree altijd een buikgriep?
Waarom krijg je bij diarree risico op uitdroging?
Kun je verstopt zijn en toch dunne ontlasting hebben?
Wanneer zijn darmklachten een reden om direct te overleggen met een arts?
Conclusie
Darmklachten vallen vaak uiteen in twee richtingen: diarree (te snel/te nat) en verstopping (te traag/te droog). De oorzaak is vaak tijdelijk (bijvoorbeeld een infectie of verandering in routine), maar soms speelt medicatie of een onderliggende aandoening mee. Let vooral op de duur, het patroon en alarmsignalen zoals uitdroging, bloed/slijm of hevige buikpijn.